De invloed van stress op je immuunsysteem: waarom gezonde mensen toch ziek worden

Ben je gezond, eet je clean, slik je braaf je supplementen en word je alsnog geveld door een virus? Ontdek hoe chronische stress en inflammatie je immuunsysteem stilletjes saboteren—en hoe je de controle terugpakt.

Er zit me al een tijdje iets dwars en ik heb de sterke behoefte om dit te delen in mijn community. Sinds het begin van de coronacrisis wordt er in de media en door officiële instanties nauwelijks gesproken over gezond leven en hoe je de kans op ernstig ziek zijn zoveel mogelijk kunt voorkomen. Als je eenmaal ziek bent, is het algemene advies vaak nog steeds: neem een paracetamol en ga uitzieken, of trek aan de bel als je naar het ziekenhuis moet.

Steeds meer onderzoeken hebben overigens uitgewezen dat vooral bij ouderen paracetamol averechts kan werken. Het vermindert namelijk de aanmaak van glutathion—een van de krachtigste lichaamseigen antioxidanten die we hebben—maar dit even terzijde. Het roept wel een grotere vraag op: waarom worden sommige mensen doodziek van een virusinfectie en merken anderen er nauwelijks iets van?

Waarom kunnen gezonde mensen dan toch flink ziek worden?

In mijn praktijk behandel ik veel mensen met langdurige post-virale klachten. Soms zijn dit op het oog kerngezonde mensen. Ze hebben geen medische voorgeschiedenis, eten voedzaam, bewegen veel en slikken vaak al langdurig hoogwaardige supplementen zoals vitamine D. Je zou op basis daarvan verwachten dat hun immuunsysteem een besmetting moeiteloos aan zou moeten kunnen. En toch werden ze flink ziek.

De absolute gemene deler bij deze groep was: stress.

Of het nu komt door de angst om je bedrijf kwijt te raken, de onzekerheid over de toekomst, of de druk van het dagelijks leven; we ervaren allemaal wel een vorm van stress. Een belangrijk onderzoek heeft de directe invloed van stress op het ziekteverloop aangetoond. Hoge niveaus van chronische stress zorgen voor een toename van inflammatie (laaggradige ontsteking) in je lichaam. Dit is exact hetzelfde mechanisme dat we zien bij suikerziekte en overgewicht. Het put het immuunsysteem uit, waardoor je vele malen vatbaarder bent om ernstig ziek te worden.

Dit verklaart waarom binnen één gezin iedereen besmet kan raken, maar niet iedereen ziek wordt. Een besmetting op zichzelf zegt namelijk vrij weinig. We dragen continu een paar kilo aan virussen, bacteriën, gisten en schimmels met ons mee. Het verschil zit in hoe ons immuunsysteem reageert, Dit wordt zwaar beïnvloed door onze stressniveaus.

Hoe laten we het stressniveau effectief dalen?

Om je immuunsysteem te beschermen, is het verlagen van je stressniveau dus net zo belangrijk als gezonde voeding. Hier zijn vier praktische manieren om direct mee te beginnen:

• Slaap minstens 6 tot 8 uur per nacht: Te weinig slaap zorgt voor een directe toename van cortisol (het stresshormoon) en verhoogt op de lange termijn de kans op suikerziekte en dementie. Je hebt deze nachtrust hard nodig om Natural Killer Cells aan te maken, een essentieel onderdeel van je afweersysteem.
• Sport regelmatig, maar matig intensief: Dagelijks een half uur bewegen waarbij je licht begint te zweten is perfect. Je slaapt hierdoor beter en je stress zakt. Let op: té intensief sporten (overtrainen) werkt juist nadelig en put je immuunsysteem tijdelijk uit.
• Koester sociale contacten en lach: Fysiek en sociaal contact (knuffelen, diepe gesprekken, intimiteit) zorgt voor de aanmaak van oxytocine. Dit hormoon verlaagt direct je stressniveau en brengt je zenuwstelsel tot rust.
• Vind jouw persoonlijke ontspanning: Yoga en meditatie werken voor de een geweldig, maar wekken bij de ander juist frustratie op. Als je er gestrest van wordt, doe het dan niet. Luister in plaats daarvan naar lekkere muziek, lees een boek of ga de natuur in. Waar word jij écht relaxed van?

Dus in plaats van je blind te staren op alleen voeding, is het tijd om kritisch naar je stressniveau te kijken. Je cellen en je immuunsysteem zullen je dankbaar zijn.